अॅड.कारभारी गवळी, “निसर्ग धर्मपाल”
अनिल घाटविसावे अहिल्यानगर प्रतिनिधी:- आजच्या अति उपभोगाच्या, व्यस्ततेच्या व व्याधीग्रस्त जीवनात, मानवाला आरोग्य हवे आहे—औषधांपेक्षा अधिक नैसर्गिक मार्गांनी. यासाठी एक प्रभावी, सहज, आणि शून्य खर्चिक उपाय म्हणजे नैसर्गिक कॉन्शिओ उपवास. ही एक अशी जीवनशैली आहे जी शरीर, मन, आणि आत्मा यांना स्वाभाविक रीतीने शुद्ध करून, आयुष्याला शिस्तबद्ध आणि चेतनशील बनवते.
“कॉन्शिओ उपवास” म्हणजे काय?कॉन्शिओ उपवास म्हणजे दररोज १४ ते १६ तास उपवास करून, पूर्ण जाणीव, भक्तीभाव, आणि लक्ष व्यवस्थापन यांच्या सहाय्याने शरीराला स्वतःची स्वच्छता व दुरुस्ती करण्याची संधीदेणे.
“CONSCIO” या संज्ञेचा अर्थ — Conscious (जागरूकता) + Devotion (भक्ती) + Attention Management (लक्ष एकाग्रता) असा होतो. म्हणून हा उपवास केवळ आहार टाळण्यापुरता मर्यादित नसून, हा एक आत्मानुशासनाचा, प्रेमाचा आणि आत्मशुद्धीचा प्रवास आहे.
वैज्ञानिक आधार: ऑटोफॅजी ऑटोफॅजी (Autophagy) ही शरीरातील अशी नैसर्गिक प्रक्रिया आहे, जिच्या माध्यमातून शरीर स्वतःच जुने, खराब पेशी, टॉक्सिन्स, आणि कचरा खाऊन त्यातून नव्या पेशींची निर्मिती करते.
ही प्रक्रिया उपवासाच्या १४–१६ तासांनंतर अधिक प्रभावीपणे सक्रिय होते.यामुळे शरीर दुरुस्त होते, पेशी तरुण राहतात, आणि अनेक आजार टाळले जातात.
आजारांचा खरा कारण: कचरा आणि अति खाणेब हुतेक आजार हे पचन न झालेल्या अन्नामुळे तयार होणाऱ्या टॉक्सिन्स आणि अति खाण्यामुळे होतात. अन्न नीट पचण्याआधी पुन्हा अन्न घेतल्याने शरीरावर ताण येतो, आणि कचरा साचत जातो. कॉन्शिओ उपवास या साखळीला थांबवतो.
कॉन्शिओ उपवासाचे ६ सोपे नियम:1. खऱ्या भुकेशिवाय खाऊ नका — केवळ सवयीने, भावनेने किंवा वेळेवर खाणे टाळा.2. दररोज १४ ते १६ तास उपवास ठेवा (जसे संध्याकाळी लवकर जेवण, सकाळी उशीरा न्याहारी).3. उपवासाच्या काळात फक्त पाणी, तुळशी, आलं, किंवा ग्रीन टी सारख्या नैसर्गिक हर्बल पेय चालतील.4. लक्ष व मनःशांती ठेवून, ध्यान, वाचन, किंवा प्रार्थनेसाठी वेळ द्या.5. उपवासानंतर अति खाणे टाळा, आणि जेवताना हळूहळू, जाणीवपूर्वक खा.6. भोजनास आदरपूर्वक नम्रता दाखवा — हे शरीरासाठी ऊर्जा आहे, केवळ चव नाही.
आध्यात्मिक आणि मानसिक फायदे,शरीराची चयापचय क्रिया सुधारते मन शांत आणि एकाग्र होते,भावना नियंत्रण सशक्त होते,स्वतःवरचा विश्वास वाढतो,जागरूकता आणि कृतज्ञता निर्माण होते.या उपवासामुळे केवळ शरीर नव्हे तर मन आणि आत्माही शुद्ध होतो. तो एक आंतरिक मौनाचा उत्सव असतो. यासाठी निसर्ग धर्माचा सिद्धांत म्हणजे एकात्म ज्ञानतत्त्व (IKT) अंतर्गत स्थान,नैसर्गिक कॉन्शिओ उपवास ही एकात्म ज्ञानतत्त्व (IKT) या व्यापक विचारसरणीतील महत्त्वाची यंत्रणा आहे.जसे:Rain Gain Battery पाण्याचे संवर्धन करते,DHANRAI कोरड्या जमिनीत नवे जीवन फुलवते,तसेचCONSCIO Fasting शरीरातील कचरा साफ करून आरोग्य निर्माण करते.तीनही उपाय निसर्गाच्या तत्वांशी सुसंगत, शाश्वत, आणि स्वतःवर विश्वास ठेवणारे आहेत. हे आरोग्य नव्या गोष्टी जोडून मिळत नाही, तर अनावश्यक गोष्टी दूर करून मिळते.
निष्कर्ष: एक वैचारिक क्रांती,नैसर्गिक कॉन्शिओ उपवास ही केवळ आरोग्यविषयक सवय नाही, तर एक जीवन पद्धतीतील परिवर्तन आहे. यामध्ये शून्य खर्च, पूर्ण परिणाम, आणि स्वतःशी सुसंवाद यांचे सुंदर संयोजन आहे.आज या व्याधींच्या काळात, शरीराला उपचारासाठी दिले जाणारे मौन आणि विश्रांतीच कदाचित सर्वात मोठे औषध ठरू शकते.
“जेव्हा पोट रिकामं असतं, तेव्हा शरीर प्रकाशाने भरलेलं असतं.जेव्हा जीभ शांत असते, तेव्हा आत्मा बोलू लागतो.”
